การคำนวณน้ำช่วยตั้งต้นแผนให้น้ำ แต่ตัวเลขต้องปรับจากอากาศ ระยะพืช ฝน ความชื้นดิน และประสิทธิภาพระบบ ตัวอย่างในบทความเป็นสมมติฐานเพื่อฝึกคำนวณ ไม่ใช่อัตราแนะนำทุกแปลง
เริ่มจาก ETc = ETo × Kc
ETo คือค่าการคายระเหยอ้างอิง ส่วน Kc เป็นสัมประสิทธิ์พืชตามชนิดและระยะเติบโต ผล ETc เป็นการคายระเหยของพืชภายใต้เงื่อนไขอ้างอิงที่ใช้ ไม่ใช่ตัวเลขปริมาณเปิดปั๊มทันที ควรใช้ข้อมูลอากาศและ Kc ที่ตรงกับวิธีคำนวณ
แปลงหน่วยเป็นปริมาตร
น้ำลึก 1 มิลลิเมตรบนพื้นที่ 1 ตารางเมตร เท่ากับ 1 ลิตร ตัวอย่างสมมติ ETo = 4 มิลลิเมตรต่อวัน และ Kc = 0.8 จะได้ ETc = 3.2 มิลลิเมตรต่อวัน สำหรับพื้นที่ 100 ตารางเมตร เท่ากับ 320 ลิตรต่อวันก่อนพิจารณาฝนและน้ำในดิน

หักฝนและดูน้ำสะสมในชั้นราก
ฝนทั้งหมดไม่ใช่ฝนที่พืชใช้ได้เสมอ เพราะมีการไหลบ่าและซึมลึก การกำหนดน้ำสุทธิต้องพิจารณาสมดุลน้ำและความชื้นดิน หากฝนเพียงพอไม่จำเป็นต้องเติมตาม ETc เต็มจำนวน การล้างเกลือเป็นอีกกรณีที่ต้องประเมินแยก
พิจารณาประสิทธิภาพระบบ
หากสมมติว่าต้องให้น้ำสุทธิ 320 ลิตร และประสิทธิภาพการให้น้ำที่ประเมินได้คือ 0.8 ปริมาตรส่งเข้าระบบจะเป็น 320 ÷ 0.8 = 400 ลิตร ตัวเลข 0.8 เป็นสมมติฐาน ไม่ใช่ค่าตายตัวของน้ำหยดทุกระบบ
คำนวณเวลาและวัดจริง
หากระบบที่วัดได้จ่ายน้ำรวม 200 ลิตรต่อชั่วโมง เวลาสำหรับ 400 ลิตรคือ 2 ชั่วโมง ต้องตรวจความสม่ำเสมอและการซึมในชั้นราก อัตราบนฉลากหัวจ่ายขึ้นกับแรงดัน จึงควรวัดจริงแล้วติดตามผล
คำถามที่พบบ่อย
คำนวณครั้งเดียวใช้ทั้งฤดูได้ไหม? ไม่ได้ ควรปรับเมื่อระยะพืช อากาศ ฝน หรือระบบเปลี่ยน และตรวจดินประกอบ
อ่านข้อมูลประกอบ: FAO: Crop water needs
อ่านต่อ: เรื่องที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนแปลงและการจัดการทรัพยากร หรือ บทความความรู้เกษตรทั้งหมด

ใส่ความเห็น